Derdelanders zijn werknemers van buiten de Europese Unie die via een bedrijf in een andere EU-lidstaat tijdelijk in Nederland werken. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beschrijft de plannen in een Kamerbrief van 6 november. Het conceptbesluit gaat eerst in internetconsultatie.
Strengere voorwaarden voor detachering van derdelanders
Volgens Europese rechtspraak mogen derdelanders vanuit een EU-lidstaat naar Nederland worden gedetacheerd als zij daar een werk- en verblijfsvergunning hebben. Een belangrijke voorwaarde is dat zij hun hoofdactiviteit uitvoeren in het land van waaruit zij worden gedetacheerd. De detachering naar Nederland moet tijdelijk zijn.
In de praktijk is niet altijd duidelijk wanneer aan die voorwaarde wordt voldaan. Dat maakt het voor werkgevers, werknemers en toezichthouders lastig om vast te stellen of een detachering rechtmatig is. Het kabinet ziet bovendien constructies waarbij een derdelander eerst in één EU-land een werk- en verblijfsstatus krijgt en daarna direct in een ander EU-land aan de slag gaat. Dat wordt ook wel ‘doordetacheren’ genoemd.
Het kabinet wil het Nederlandse beoordelingskader op twee punten verduidelijken. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) moet meewegen:
- Of de werknemer direct voorafgaand aan de detachering minstens drie maanden heeft gewerkt in het land van waaruit hij of zij wordt gedetacheerd.
- Of de werk- en verblijfsvergunning in dat land nog geldig is nadat het werk in Nederland is afgerond.
De termijn van drie maanden sluit aan bij het akkoord over de Europese coördinatie van sociale zekerheid. Volgens het kabinet geeft die periode de werknemer voldoende tijd om een band op te bouwen met de arbeidsmarkt van het zendende land. Ook moet de voorwaarde voorkomen dat bedrijven werknemers uitsluitend aannemen om hen vervolgens naar een ander EU-land te detacheren.
De vergunning moet langer geldig zijn dan de werkzaamheden in Nederland duren. Zo kan de werknemer na afloop terugkeren naar het land waar de vergunning is afgegeven. Detachering is immers bedoeld als tijdelijke uitzondering op het werk in dat land.
Het kabinet zegt de ruimte binnen het Europese recht te benutten, zonder het vrije verkeer van diensten onnodig te beperken. “We gaan een einde maken aan het gesjoemel van werkgevers die Nederlandse regels omzeilen en laag betaalde arbeidskrachten aantrekken van buiten de Europese Unie,” zegt Vijlbrief.
Aantal gedetacheerde derdelanders neemt toe
Het aantal gemelde gedetacheerde derdelanders steeg van 18.200 in 2021 naar 29.700 in 2025. Dat is een toename van ruim 60 procent. Van de 110.300 gemelde gedetacheerde werknemers, zelfstandigen niet meegerekend, was ruim een kwart derdelander.
Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger. Panteia schatte eerder dat ongeveer 38 procent van de gedetacheerde werknemers niet wordt gemeld. Ook werknemers in het wegtransport zijn niet in de cijfers opgenomen. Daarnaast gelden voor sommige sectoren uitzonderingen op de meldplicht.
Veel derdelanders komen via Polen, Litouwen, Portugal en Duitsland naar Nederland. Via Polen gaat het vooral om Oekraïense en Wit-Russische werknemers. Via Litouwen komen met name Oekraïners en Azerbeidzjanen. Vanuit Portugal worden vooral werknemers uit India, Brazilië en Pakistan gedetacheerd. Via Duitsland komen onder meer werknemers uit de Filipijnen en Turkije.
Ter vergelijking: Nederland verstrekte in 2025 2.530 gecombineerde vergunningen voor verblijf en arbeid aan derdelanders. Volgens het kabinet komt dat verschil mede door het restrictieve Nederlandse toelatingsbeleid. Kennismigratie vormt daarop een uitzondering.
Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ziet het aantal aanvragen stijgen. Voor detacheringen langer dan drie maanden is een verblijfsvergunning nodig. Het aantal aanvragen daarvoor liep op van 450 in 2020 naar 4.400 in 2025. Tot en met augustus 2026 waren het er al 5.000. Volgens het kabinet komt dat deels door betere naleving, maar zijn er ook meer opdrachten die langer dan drie maanden duren.
Boetes voor overtreding arbeidswetten stijgen met 22 procent
De boetes voor overtreding van vijf arbeidswetten gaan met ongeveer 22 procent omhoog. Vanaf 1 januari 2028 worden de bedragen jaarlijks geïndexeerd. De boetes zijn de afgelopen jaren niet aangepast en staan volgens het kabinet daardoor niet meer in verhouding tot de ernst van de overtredingen.
De verhoging geldt voor overtredingen van:
- De Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
- De Wet arbeid vreemdelingen (Wav)
- De Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (WagwEU)
- De Arbeidsomstandighedenwet
- De Arbeidstijdenwet
Werkgevers die opnieuw de fout ingaan, kunnen een hogere boete krijgen. De Nederlandse Arbeidsinspectie legt de boetes op.
De maximale boete voor het niet betalen van het wettelijk minimumloon is nu 10.000 euro per werknemer. Dat bedrag wordt ongeveer 12.200 euro. Wie de Arbeidsinspectie geen juiste loongegevens verstrekt, kan nu maximaal 12.000 euro per werknemer boete krijgen. Dat wordt ongeveer 14.640 euro.
“Wie zijn mensen slecht behandelt, gaat dat straks echt voelen in de portemonnee,” zegt Vijlbrief.
In juli 2025 noemde toenmalig minister Van Hijum ook de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) in zijn plan voor hogere boetes. Hij sprak toen van een verhoging van ongeveer 18 procent. De Waadi staat niet in de huidige lijst van vijf wetten.
Maatregelen maken deel uit van bredere aanpak arbeidsmigratie
De plannen zijn onderdeel van een bredere aanpak van arbeidsmigratie, die uit drie pijlers bestaat. Het kabinet wil de vraag naar laagbetaalde arbeid verminderen en het arbeidspotentieel in Nederland beter benutten. Ook wil het sturen op arbeidsmigratie die nodig is voor de toekomstige welvaart van Nederland. De derde pijler is het tegengaan van misstanden.
Vijlbrief kondigde eerder aan dat werkgevers vanaf 1 juli 2028 geen huisvestingskosten meer mogen inhouden op het minimumloon van arbeidsmigranten. Ook staat voor 2028 een verbod op uitzendkrachten in de vleessector op de planning. Het vorige kabinet zette in 2025 al stappen om de sluiproute via detachering aan te pakken.
Europese regels voor detachering mogelijk verduidelijkt
Het kabinet wil ook op Europees niveau werken aan een duidelijker juridisch kader voor detachering van derdelanders. De Europese Commissie presenteerde op 15 september het Eerlijke Arbeidsmobiliteit Pakket en kondigde aan de regels te willen verduidelijken. Volgens de Kamerbrief is nog niet duidelijk of er voldoende steun is voor juridisch bindende voorstellen. De Commissie wil daarnaast het mandaat van de Europese Arbeidsautoriteit versterken.
Bij de Kamerbrief is ook een verkenning gevoegd van SEO Economisch Onderzoek, getiteld Tussen Lasten en Bescherming. Het onderzoek gaat over de meldplicht voor detachering. Buitenlandse bedrijven moeten vooraf melden dat zij werknemers tijdelijk in Nederland laten werken. Nederlandse opdrachtgevers moeten controleren of die melding is gedaan.
Ongeveer een kwart van de buitenlandse bedrijven en Nederlandse opdrachtgevers ervaart administratieve lasten door de meldplicht. SEO onderzocht twee manieren om die lasten te verlagen:
- Een risicogerichte meldplicht: alleen bedrijven in sectoren met een verhoogd risico op overtredingen moeten een melding doen. Duitsland werkt met zo’n aanpak.
- Een vrijstelling voor zeer korte opdrachten: bijvoorbeeld voor reparaties of trainingen. In Spanje geldt zo’n vrijstelling voor detacheringen korter dan acht dagen.
Beide opties kunnen de administratieve lasten verminderen, maar geven toezichthouders vooraf minder informatie. Kortdurende detacheringen vormden in 2025 ongeveer 25 procent van alle meldingen. Ze komen relatief vaak voor in sectoren met hogere risico’s, zoals de bouw en delen van de industrie.
Toezichthouders en vakbonden waarschuwen bovendien dat werkgevers opdrachten kunnen opknippen om onder de meldplicht uit te komen. SEO adviseert daarom om risicosectoren duidelijk af te bakenen en regelmatig opnieuw te beoordelen. Ook moet het toezicht zich richten op het werk dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Verder zijn een duidelijke vrijstellingstermijn en voldoende toezichtcapaciteit nodig. SEO doet zelf geen aanbeveling voor een van de twee opties.
Nederlandse opdrachtgevers moeten extra controleren
Nederlandse bedrijven die derdelanders inhuren via een buitenlandse detacheerder krijgen te maken met twee extra toetspunten van de Arbeidsinspectie: de werkhistorie van de werknemer in het zendende land en de geldigheidsduur van de vergunning.
Dat is relevant voor Nederlandse opdrachtgevers. In een zaak uit juni 2025 werden Wit-Russische arbeidskrachten na twee dagen in Polen met een busje naar Nederland gebracht. Naast de Poolse ondernemer kregen ook de drie Nederlandse opdrachtgevers een boete. De Wet arbeid vreemdelingen is een van de wetten waarvoor de boetes stijgen.
De definitieve tekst van het besluit volgt na de internetconsultatie. De beoogde ingangsdatum voor de strengere regels en de boeteverhoging is 1 juli 2027. Vijlbrief bespreekt de plannen op 12 november met Kamerleden tijdens een commissiedebat over arbeidsmigratie.
