De Nationale Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) signaleert advertenties waarin bedrijven worden gewezen op mogelijkheden om buiten de toekomstige toelatingsplicht te blijven. Dat meldt het AD.
Met de invoering van de Wtta wil de overheid misstanden in de uitzendbranche terugdringen. Denk hierbij aan onderbetaling, slechte huisvesting en schijnconstructies. Uitzendbureaus, detacheerders en andere ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen, moeten voortaan aan strengere voorwaarden voldoen.
Wanneer gaat de Wtta in?
De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf 1 januari 2028 begint de Nederlandse Arbeidsinspectie met de handhaving van de toelatingsplicht.
Toch ziet de NAU nu al dat bepaalde ondernemingen zoeken naar manieren om buiten de nieuwe wetgeving te blijven. Volgens Kees van Nieuwamerongen, directeur van de NAU, worden hiervoor verschillende constructies onderzocht. De autoriteit werkt daarbij samen met de Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Bijna 2.400 uitzendbedrijven hebben zich aangemeld
Sinds 1 november kunnen uitzendbureaus, detacheerders en payrollbedrijven zich aanmelden voor het overgangsrecht van de Wtta. Volgens het AD hebben inmiddels bijna 2.400 ondernemingen zich geregistreerd. De NAU verwacht dat uiteindelijk ongeveer 15.000 bedrijven zich zullen aanmelden.
Een aanmelding betekent overigens niet dat een onderneming automatisch toestemming krijgt om arbeidskrachten uit te lenen.
Bedrijven die gebruik willen maken van het overgangsrecht, moeten zich uiterlijk 31 december 2026 aanmelden. Daarna moeten zij tussen 1 mei en 30 juni 2027 daadwerkelijk een aanvraag voor toelating of ontheffing indienen.
Voor ondernemingen met een geldig SNA-keurmerk gelden onder bepaalde voorwaarden afwijkende overgangsregels.
Bedrijven die aan de voorwaarden van het overgangsrecht voldoen, mogen hun activiteiten voortzetten zolang de NAU hun aanvraag beoordeelt. De beoordeling vindt plaats aan de hand van de wettelijke toelatingseisen. Inspectierapporten spelen daarbij een belangrijke rol.
Ondernemingen met een geldig SNA-keurmerk kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van een versoepelde procedure. Zij hoeven bij hun eerste aanvraag dan geen afzonderlijk Wtta-inspectierapport aan te leveren.
De NAU verwacht dat het enkele jaren kan duren voordat alle ondernemingen zijn beoordeeld.
ABU waarschuwt voor langdurige overgangsperiode
Ook brancheorganisatie ABU maakt zich zorgen over de uitvoering van de Wtta. Hoewel de organisatie positief is over de komst van de wet, bestaat er twijfel over de snelheid waarmee alle uitzendondernemingen gecontroleerd kunnen worden.
Volgens ABU-woordvoerder Myron von Gerhardt kan het drie tot vier jaar duren voordat alle betrokken bedrijven zijn beoordeeld. Hierdoor bestaat het risico dat malafide uitzendbureaus gedurende een langere periode actief blijven.
Wel blijft bestaande arbeidswetgeving tijdens de overgangsperiode gewoon van kracht. Ook in deze periode kunnen toezichthouders dus optreden tegen ondernemingen die de regels overtreden.
Vanuit de uitzendbranche klinkt daarnaast een duidelijke oproep om voldoende capaciteit beschikbaar te stellen voor toezicht en handhaving.
Daan Slütter, directeur van het Twentse uitzendbureau 4Minutes, benadrukt tegenover het AD dat het succes van de Wtta uiteindelijk afhankelijk is van de controles in de praktijk. Ook Jeroen Tijink, algemeen directeur van Trixxo, pleit voor streng toezicht en stevige sancties voor bedrijven die bewust de wet overtreden.
NAU onderzoekt constructies om Wtta te ontwijken
Een belangrijke ontwikkeling is dat de NAU inmiddels advertenties op sociale media heeft gesignaleerd waarin uitzendondernemingen worden gewezen op mogelijkheden om buiten de Wtta te blijven.
Bij deze constructies worden bepaalde bedrijfsactiviteiten, zoals het formele werkgeverschap, de administratie en de facturering, ondergebracht bij een andere onderneming. Het oorspronkelijke bedrijf zou zich vervolgens uitsluitend richten op arbeidsbemiddeling.
Dit is relevant omdat ondernemingen die uitsluitend arbeidsbemiddeling verrichten niet automatisch onder de toelatingsplicht van de Wtta vallen.
Dat betekent echter niet dat het simpelweg verplaatsen van werkzaamheden naar een andere partij voldoende is om de wet te omzeilen. Doorslaggevend zijn de feitelijke werkzaamheden en de wettelijke criteria die bepalen of sprake is van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten.
De NAU onderzoekt samen met de Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie hoe dergelijke ontwijkingsconstructies kunnen worden aangepakt.
Effectieve handhaving wordt bepalend voor het succes van de Wtta
Volgens NAU-directeur Van Nieuwamerongen worden pogingen om de Wtta te ontwijken voornamelijk ingegeven door financiële belangen. Hij waarschuwt dat onvoldoende handhaving uiteindelijk kan leiden tot aanvullende en ingewikkeldere regelgeving.
Daarmee dreigen ook bonafide uitzendorganisaties met extra administratieve lasten en verplichtingen te worden geconfronteerd.
De invoering van de Wtta moet zorgen voor een eerlijkere en betrouwbaardere uitzendbranche. Maar de signalen van de NAU en de zorgen vanuit de ABU en verschillende uitzendondernemers laten zien dat er nog belangrijke uitdagingen liggen.
Niet alleen de toelatingsplicht zelf, maar vooral de controle en handhaving ervan zullen bepalen of malafide uitzendbureaus daadwerkelijk uit de markt worden geweerd.
